पाषाणाला लाभले ‘देवपण’; मळण येथील मूर्तिकार चंद्रकांत धामणस्कर यांची दगडातील शब्दशः ‘भक्ती’
१५ वर्षांची तपश्चर्या: कोदंबी पाषाण आणि लाकडातून साकारल्या देवदेवतांच्या विलोभनीय मूर्ती
गुहागर (गणेश किर्वे यांजकडून): “घणाचे घाव सोसल्याशिवाय दगडाला देवपण येत नाही,” ही म्हण आपण सर्वांनी ऐकली आहे. मात्र, हे देवपण प्रत्यक्षात उतरवण्यासाठी आपला घाम गाळून, रक्ताचे पाणी करणारे कलाकार म्हणजे गुहागर तालुक्यातील मळण-धामणस्करवाडी येथील नामवंत मूर्तिकार चंद्रकांत वसंत धामणस्कर. गेल्या १५ वर्षांपासून ते पाषाण आणि लाकडाच्या माध्यमातून ईश्वराची विलोभनीय रूपे साकारत असून, त्यांच्या कलेची ख्याती आज संपूर्ण जिल्ह्यात पसरली आहे.
वारसा कलेचा आणि कष्टाचा
चंद्रकांत धामणस्कर यांना ही कला त्यांचे वडील वसंत बाळाजी धामणस्कर यांच्याकडून वारसाहक्काने मिळाली आहे. मुंबईत वास्तव्यास असतानाही त्यांनी ही कला जोपासली. आज शृंगारतळी-पालपेणे रस्त्यावरील ‘विश्वकर्मा आर्ट स्टुडिओ’ च्या माध्यमातून ते हा वारसा पुढे नेत आहेत. विशेष म्हणजे, त्यांचा मुलगा विश्वनाथ धामणस्कर यानेही या कलेचे शिक्षण घेतले असून, तो वडिलांना या कार्यात मोलाची मदत करत आहे.
पाषाणातून साकारते भक्तीचे रूप
खेड आणि चिपळूण भागातून खास ‘कोदंबी’ प्रकारचे पाषाण आणून त्यावर चिनी आणि हातोड्याचे घाव घालत धामणस्कर मूर्ती घडवतात. त्यांच्या मते, “मूर्ती घडवण्यापूर्वी ती मनात आणि डोळ्यात अवतरली पाहिजे, तरच ती उत्कृष्टपणे साकारता येते.” त्यांच्या हातून घडलेला प्रत्येक घाव म्हणजे जणू ‘हनुमान चालीसा’ किंवा ‘गायत्री मंत्रा’चा उच्चार असल्याची भावना भक्तांमध्ये निर्माण होते.
विश्वकर्मा आर्ट स्टुडिओची वैशिष्ट्ये:
* पाषाण मूर्ती: देवदेवता आणि थोर महापुरुषांच्या भव्य मूर्ती.
* लाकडी कोरीव काम: आकर्षक देव्हारे आणि देवदेवतांच्या पालख्या.
* परंपरेची जोपासना: गौरीचे लाकडी मुखवटे आणि हात-पायांच्या लाकडी गौराई.
जिल्हाभरात मागणी
धामणस्कर यांनी घडवलेल्या मूर्तींची विक्री संपूर्ण रत्नागिरी जिल्ह्यात होत आहे. आकार आणि कामाच्या स्वरूपानुसार या मूर्ती साधारण २० हजार ते ५० हजार रुपयांपर्यंत उपलब्ध होतात. अनेक भाविकांसाठी धामणस्कर यांच्या हातातील कला म्हणजे घरीच ‘चारधाम’ अवतरल्यासारखे आहे. पाषाणाला ईश्वराचे रूप देऊन आपल्या कुटुंबाचा उदरनिर्वाह करणारा हा कलाकार आज खऱ्या अर्थाने भक्ती आणि शक्तीचा संगम साधत आहे.
Author: RV.Ratnagiri Office
रत्नागिरी वार्ताहर डिजिटल बातमी पत्र - एडिटर विभाग
