तवसाळ गाव पंचक्रोशीचा नेत्रदीपक शिमगोत्सव सोहळा जल्लोषात साजरा
गुहागर, ता. तवसाळ (प्रतिनिधी):
तवसाळ गाव पंचक्रोशीतील पारंपरिक शिमगोत्सव सोहळा यंदाही मोठ्या उत्साहात आणि भक्तिभावात पार पडला. तांबडवाडी-बाबरवाडी, तवसाळ खुर्द, तवसाळ पडवे, तवसाळ मोहीतेवाडी, तवसाळ आगर (रोहीले), तांबडवाडी बौद्धवाडी तसेच बौद्धवाडीच्या दोन वाड्या अशा सर्व मोहल्ल्यांचा सक्रिय सहभाग या सोहळ्यात पाहायला मिळाला. सर्व समाज एकत्र येत एकोप्याने साजरा होणारा हा शिमगोत्सव कोकणातील सांस्कृतिक ऐक्याचे प्रतीक ठरतो.
१२ होमांची परंपरा, देवीच्या चरणस्पर्शाने प्रारंभ
गावात एकूण १२ शिमगेचे होम पारंपरिक पद्धतीने साजरे केले जातात. त्यापैकी ९ होम विविध वाड्यांमध्ये होत असून, ३ होम आई श्री महामाई सोनसाखळीच्या चरणस्पर्शाने पार पडतात. अनेक वर्षांची परंपरा आणि चालीरीती जपत हा उत्सव साजरा केला जातो.
दि. २ मार्च २०२६ रोजी रात्री उशिरा देवांना रूपे लावून पालखीत विराजमान करण्यात आले. मध्यरात्री १२ वाजता मंदिर परिसरात होमाला अग्नी प्रज्वलित करण्यात आला आणि दहाव्या होमाला प्रारंभ झाला. देवीचे मानकरी श्री. राजेश रमेश गडदे, गावचे खोत, पंचक्रोशीतील ग्रामस्थ तसेच कर्दै गावचे गुरव परिवार उपस्थित होते. गुरव कुटुंबीय वडिलोपार्जित परंपरेने देवीची पूजा करत आहेत.
जत्रेचे स्वरूप, हळदी-कुंकू कार्यक्रमाची परंपरा
दि. ३ मार्च रोजी सकाळपासून भाविकांची मंदिरात दर्शनासाठी गर्दी झाली. पालखी मंदिर परिसरातील सहाणेवर बसविण्यात आली होती. वातावरणाला जत्रेचे स्वरूप आले होते. त्यानंतर पालखी तवसाळ खुर्द येथे नेण्यात आली. देवीच्या पारंपरिक हळदी-कुंकू कार्यक्रमासाठी घरोघरी भेटी देण्यात आल्या. पहाटेपर्यंत हा कार्यक्रम भक्तिभावात पार पडला.
तवसाळ खुर्द येथे भव्य जत्रा
दि. ४ मार्च रोजी सकाळी १० वाजता तवसाळ खुर्द पंचक्रोशीत मोठी जत्रा भरली. परंपरेनुसार देवी आपल्या बहिणीला जयगड खाडी येथे फेरीबोटीने स्मशानभूमीमार्गे भेट देऊन नारळ अर्पण करते, अशी आख्यायिका आहे. परत आल्यानंतर अकरावा होम संपन्न झाला.
यानंतर पालखीची समुद्रकिनाऱ्यावर रोहीले बीच (तवसाळ आगर) येथे मिरवणूक काढण्यात आली. श्री महामाई सोनसाखळी साऊंड सर्विस व गणेश सागवेकर यांच्या वतीने भव्य मंडप उभारण्यात आला होता. सर्व समाजाच्या सहभागातून “जातीभेदाला कोकणात थारा नाही” हा संदेश पुन्हा अधोरेखित झाला.
पारंपरिक तमाशा आणि लोककलेची मेजवानी
शिमगोत्सवात पारंपरिक देवी आराधनेसोबत भंडारी साजातील तमाशा नृत्य सादर करण्यात आले. मृदुंगाच्या तालावर, घुंगरांच्या नादात रंगलेली ही लोककला पाहण्यासाठी अलोट गर्दी झाली होती. पालखी नाचविण्याचा खास कार्यक्रमही पार पडला. अनेक भाविकांनी होमात नारळ अर्पण करून मनोभावे प्रार्थना केली. बाराव्या होमाने शिमगोत्सवाची सांगता झाली.
पालखी १९ एप्रिल २०२६ (अक्षय तृतीया) पर्यंत तवसाळ खुर्द सहाणेवर विराजमान राहणार असून त्यानंतर गावातील घरांमध्ये देवदर्शनाची परंपरा सुरू होणार आहे.
छायाचित्रण व व्हिडिओग्राफीचे कौतुक
या नेत्रदीपक सोहळ्याचे उत्कृष्ट छायाचित्रण व व्हिडिओ चित्रीकरण करणारे प्रणय सुर्वे, अमोल पाटील आणि यश मोहिते यांचे विशेष अभिनंदन करण्यात आले.
बातमी साभार-सचिन कुळे
(SEO Keywords: तवसाळ शिमगोत्सव 2026, तवसाळ गाव जत्रा, महामाई सोनसाखळी देवी, गुहागर शिमगा उत्सव, रोहीले बीच तवसाळ, कोकण पारंपरिक उत
Author: Sujit Surve.
⭕ सुजित सुर्वे -प्रतिनिधी - रत्नागिरी वार्ताहर डिजिटल बातमी पत्र ⭕ ⭕ पडवे - गुहागर. 415613 ⭕
