ब्रेकिंग: इस्त्रायल-इराणमध्ये ‘पूर्ण युद्धविराम’ झाल्याचा ट्रम्प यांचा दावा, मात्र दोन्ही देशांकडून अद्याप दुजोरा नाही

ब्रेकिंग: इस्त्रायल-इराणमध्ये ‘पूर्ण युद्धविराम’ झाल्याचा ट्रम्प यांचा दावा, मात्र दोन्ही देशांकडून अद्याप दुजोरा नाही!

वॉशिंग्टन/तेहरान: अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी सोशल मीडियावर एक खळबळजनक दावा केला आहे की, इस्रायल आणि इराण यांच्यात ‘संपूर्ण आणि पूर्ण युद्धविराम’ (Complete and Total CEASEFIRE) करण्यावर ‘पूर्णपणे सहमती’ झाली आहे. मात्र, या दाव्याला इस्रायल किंवा इराणकडून तातडीने कोणताही दुजोरा मिळालेला नाही, आणि प्रस्तावित कराराचे तपशीलही अस्पष्ट आहेत.

व्हाईट हाऊसने ट्रम्प यांच्या संदेशाला पुन्हा पोस्ट केले असून, त्यासोबत ट्रम्प यांचा ‘ट्रम्प वॉज राईट अबाउट एव्हरीथिंग’ (Trump was right about everything) असे लाल टोपी घातलेला फोटोही शेअर केला आहे.

युद्धविरामाची अनिश्चितता आणि परस्परविरोधी दावे:

ट्रम्प यांच्या दाव्यानंतर इराणचे परराष्ट्रमंत्री सय्यद अब्बास अराघची यांनी सुरुवातीला कोणताही युद्धविराम करार झाल्याचे स्पष्टपणे नाकारले.¹ मात्र, नंतर त्यांनी असे संकेत दिले की, जर इस्रायलने त्यांचे ‘बेकायदेशीर आक्रमण’ थांबवले, तर इराणचा त्यानंतर प्रत्युत्तर देण्याचा कोणताही हेतू नाही. इस्रायलने यावर अद्याप कोणतीही सार्वजनिक प्रतिक्रिया दिलेली नाही.

मध्य पूर्वेतील अस्थिरता कायम:

जर हा युद्धविराम प्रत्यक्षात आला, तर तणावग्रस्त आणि अस्थिर असलेल्या मध्य पूर्वेला काही प्रमाणात दिलासा मिळू शकतो. तथापि, या प्रदेशातील एकूण परिस्थिती अजूनही अस्थिर आहे आणि दीर्घकाळात काय घडामोडी घडतील याचा अंदाज लावणे कठीण आहे. कतारने या शांतता प्रक्रियेत मध्यस्थीची भूमिका बजावली असल्याचे वृत्त आहे.

अणुकार्यक्रमावर हल्ल्यांचा परिणाम:

इस्रायल आणि अमेरिकेने केलेल्या बॉम्ब हल्ल्यांमुळे इराणच्या अणु-समृद्धीकरण प्रयत्नांना निश्चितपणे धक्का बसला आहे. फोर्डो, नतान्झ आणि इस्फहान येथील इराणच्या अणु सुविधांवर अमेरिकेने हवाई हल्ले केले आहेत. या हल्ल्यांमुळे पायाभूत सुविधांचे मोठे नुकसान झाल्याचे आणि इराणचा अणुकार्यक्रम काही प्रमाणात थांबला असल्याचे म्हटले जात आहे. मात्र, याचा दीर्घकाळात इराणच्या अणुशस्त्र मिळवण्याच्या निर्धारावर काय परिणाम होईल, हे स्पष्ट नाही. काही तज्ञांचे म्हणणे आहे की, या हल्ल्यांमुळे इराणचा अणुशस्त्र मिळवण्याचा निर्धार आणखी मजबूत होऊ शकतो.