कोकणच्या हापूसवर युद्धाचे सावट; आखाती देशांतील तणावामुळे आंबा निर्यातीला मोठा फटका बसण्याची भीती

उत्पादनात ८० टक्क्यांची घट आणि आंतरराष्ट्रीय संघर्षाचा दुहेरी फटका; बागायतदार चिंतेत

मुंबई:

मध्यपूर्वेतील इस्रायल-इराण संघर्षाचा धग आता थेट कोकणच्या लाल मातीपर्यंत पोहोचली आहे. आखाती प्रदेशात निर्माण झालेल्या युद्धजन्य परिस्थितीमुळे महाराष्ट्राच्या कृषी निर्यातीवर, विशेषतः जगप्रसिद्ध हापूस आंब्यावर अनिष्ट परिणाम होण्याची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे. १५ मार्चपूर्वी परिस्थिती निवळली नाही, तर आंबा उत्पादकांचे मोठे आर्थिक नुकसान होऊ शकते, अशी भीती महाराष्ट्र राज्य आंबा उत्पादक संघाचे अध्यक्ष चंद्रकांत मोकाळ यांनी व्यक्त केली आहे.

निर्यात हंगामावर टांगती तलवार

कोकणातून दरवर्षी १५ ते २० मार्च दरम्यान आंबा निर्यातीचा हंगाम खऱ्या अर्थाने सुरू होतो. मात्र, इराणच्या युद्धात सहभागामुळे विमान वाहतूक आणि लॉजिस्टिक सेवांमध्ये अडथळे येण्याची शक्यता आहे.

• निर्यातीतील वाटा: भारताच्या एकूण आंबा निर्यातीत महाराष्ट्राचा वाटा ६० ते ७० टक्के आहे.

• कोकणाचे योगदान: रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग आणि रायगड या तीन जिल्ह्यांतून दरवर्षी साधारण १ लाख ७० हजार मेट्रिक टन उत्पादन होते.

• निर्यात प्रमाण: एकूण उत्पादनापैकी २० ते २५ हजार मेट्रिक टन आंबा परदेशात धाडला जातो.

आखाती देश: हापूसची मुख्य बाजारपेठ

कोकणच्या हापूससाठी संयुक्त अरब अमिराती (UAE) ही सर्वात मोठी बाजारपेठ आहे. याव्यतिरिक्त अमेरिका, जपान, दक्षिण कोरिया आणि युरोपीय देशांतही मोठी मागणी असते. युद्धामुळे जर आखाती देशांतील व्यवहार विस्कळीत झाले, तर निर्यातीचे साखळी चक्र पूर्णपणे कोलमडण्याची चिन्हे आहेत.

निसर्गाचीही अवकृपा: उत्पादनात ८०% घटीची शक्यता

केवळ जागतिक राजकारणच नव्हे, तर हवामान बदलानेही आंबा उत्पादकांचे कंबरडे मोडले आहे. डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषि विद्यापीठाच्या पाहणीनुसार यंदा परिस्थिती चिंताजनक आहे:

1. मोहोर करपणे: हवामानातील लहरीपणामुळे मोठ्या प्रमाणावर मोहोर करपला आहे.

2. नर मोहोरांचे प्रमाण: बागांमध्ये फळधारणा होणाऱ्या मोहोराऐवजी नर मोहोरांचे प्रमाण वाढले आहे.

3. उत्पादनात घट: यंदा हापूसच्या उत्पादनात तब्बल ८० टक्क्यांपर्यंत घट होण्याचा प्राथमिक अंदाज वर्तवण्यात आला आहे.