₹११.०५ च्या IV सेटची MRP ₹३२५! खासगी रुग्णालयांतील वैद्यकीय उपकरणांच्या किंमतीवर तुकाराम मुंढेंचा सवाल

September 17, 2026
10:16 am
Post Views: 99

महाराष्ट्र FDA च्या पाहणीत मोठी किंमत तफावत; NPPAकडे ट्रेड मार्जिनवर मर्यादा घालण्याची शिफारस

मुंबई : खासगी रुग्णालयांमध्ये उपचारासाठी वापरल्या जाणाऱ्या वैद्यकीय उपकरणांच्या खरेदी किंमती आणि रुग्णांकडून आकारल्या जाणाऱ्या किमतींमध्ये मोठी तफावत असल्याचे महाराष्ट्र अन्न व औषध प्रशासनाच्या (FDA) पाहणीत समोर आले आहे. FDA आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी या किंमत तफावतीबाबत केंद्र सरकारच्या राष्ट्रीय औषध मूल्य निर्धारण प्राधिकरणाकडे (NPPA) आणि औषध विभागाकडे नियमनाची मागणी केली आहे.

FDA च्या पाहणीत एका IV Infusion Set ची व्यापारातील खरेदी किंमत ₹११.०५ असताना त्याची छापील कमाल किरकोळ किंमत (MRP) ₹३२५ असल्याचे आढळले. या किंमत तफावतीचे प्रमाण सुमारे २,८४१ टक्के असल्याचे तुकाराम मुंढे यांनी नमूद केले आहे.

सिरिंज आणि कॅथेटरच्या किमतीतही मोठी तफावत

FDA च्या सर्वेक्षणात इतर वैद्यकीय उपकरणांच्या किमतीतही मोठा फरक आढळल्याचे सांगण्यात आले आहे.

– IV Infusion Set: खरेदी किंमत ₹११.०५ — MRP ₹३२५

– Syringe: खरेदी किंमत ₹६.७५ — MRP ₹५७.२०

– Catheter: खरेदी किंमत ₹२९.४१ — MRP ₹३१०

ही आकडेवारी व्यापारातील खरेदी किंमत आणि छापील MRP यांच्यातील तफावत दर्शवते. मात्र या सर्व वस्तू प्रत्येक रुग्णालयात याच MRPला रुग्णांकडून आकारल्या जातात, असा निष्कर्ष या पाहणीतून आपोआप निघत नाही.

तुकाराम मुंढेंनी मांडला ‘माहितीच्या अभावाचा’ मुद्दा

तुकाराम मुंढे यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म ‘X’वरील पोस्टमध्ये रुग्णांना उपचारादरम्यान वापरल्या जाणाऱ्या वैद्यकीय उपकरणांची वास्तविक किंमत आणि त्यावरील किंमतवाढ याची माहिती मिळणे कठीण असल्याचा मुद्दा उपस्थित केला. त्यांच्या मते, ही माहितीतील तफावत सार्वजनिक आरोग्याच्या दृष्टीने महत्त्वाचा प्रश्न आहे.

वैद्यकीय उपकरणांच्या किंमत नियंत्रणाचा मुद्दा ऐरणीवर

अत्यावश्यक औषधांच्या किंमतींसाठी केंद्राकडे नियामक यंत्रणा असताना अनेक वैद्यकीय उपकरणांच्या किंमतींबाबत स्वतंत्र आणि स्पष्ट मर्यादांचा प्रश्न उपस्थित होत आहे. त्यामुळे वैद्यकीय उपकरणांच्या खरेदी किंमत आणि छापील MRP यांच्यातील तफावत नियंत्रित करण्यासाठी स्पष्ट मार्गदर्शक तत्त्वे आणि ट्रेड मार्जिनवर मर्यादा असावी, अशी शिफारस FDA कडून करण्यात आली आहे.

केंद्र सरकारकडूनही अहवालाची मागणी

महाराष्ट्र FDA कडून हा मुद्दा उपस्थित केल्यानंतर केंद्र सरकारने NPPA कडून या प्रकरणाबाबत अहवाल मागितल्याचे वृत्त आहे. पुढील नियामक उपाययोजनांबाबत NPPA च्या विश्लेषणाचा आढावा औषध विभाग घेणार असल्याचे सांगण्यात आले आहे.

वैद्यकीय उपचारादरम्यान वापरल्या जाणाऱ्या उपकरणांच्या किंमतीत पारदर्शकता आणणे, रुग्णांना योग्य माहिती उपलब्ध करून देणे आणि खरेदी किंमत व MRP यातील मोठ्या तफावतीवर देखरेख ठेवणे, हा या प्रकरणातील प्रमुख मुद्दा ठरला आहे.

SEO कीवर्ड: तुकाराम मुंढे, खासगी रुग्णालय, रुग्णालयातील लूट, IV सेट किंमत, सलाईन नळी ₹३२५, FDA महाराष्ट्र, NPPA, वैद्यकीय उपकरणे, हॉस्पिटल बिल, मेडिकल डिव्हाइस किंमत, रुग्णांची लूट, महाराष्ट्र FDA.